Een lesje muziek(industrie)-geschiedenis voor de toekomst!

Naam: C.A. Versluis
Beroep: student music management.
Twitter: @ageversluis

Zoals u weet zijn de platenmaatschappijen er slecht aan toe. Er is nog nooit zo weinig fysieke verkoop geweest als in deze tijd van downloaden en piraterij. Zelfs tijdens de overstap van Vinyl naar CD, die ook met veel moeite gepaard ging, was het niet zo extreem als nu. Ik denk dat er weinig mensen zijn die nog ontkennen dat het de platenmaatschappijen (ook wel: muziekmaatschappijen) niet voor de wind gaat. Ik vind dat erg jammer. De charme van een muziekmaatschappij en de daarbij behorende sfeer.

Jammer is het dus, de teloorgang van de ‘platenmaatschappij’. Maar verdiend dat is het zeker!

Ik denk dat het algemene probleem bij een platenmaatschappij het feit is dat ze jaren, tientallen jaren, een monopolie positie hadden. Zij bepaalde altijd welke muziek er werd gemaakt en verkocht. De klant en (in mindere mate) de artiest konden niks inbrengen tegen een platenbaas en zijn/haar beslissing. Waar ging het fout?

In de zomer van 1999 zette 2 studenten een online muziek dienst op, Napster genaamd.
Ze benadrukten dat het geen muziek site was, maar een platform waar de ene persoon thuis een bestand (voornamelijk muziek) upload. Vervolgens kan een andere gebruiker, op de hele wereld, het er weer vanaf halen (download) Dit wordt peer-to-peer genoemd. Hoe meer mensen het bestand op hun PC hebben, hoe sneller het downloaden gaat. Zoals u wellicht snapt waren de maatschappijen hier niet blij mee.
Allereerst kon men nu elk nummer gratis downloaden waardoor de inkomsten volledig wegvielen. Ook de kracht van de (zorgvuldig door de platenmaatschappij in elkaar gedraaide) albums viel weg omdat men nu alleen maar losse nummers kon downloaden.

Al in 2000 was daar de eerste aanklacht van een band. Metallica -wiens single nog niet uit was, maar door Napster al wel op de radio- nam een jurist in de arm en klaagde Napster aan. Ook DR. Dre en Madonna klaagden in datzelfde jaar Napster aan. De hype rond Napster onder studenten werd door deze media-aandacht alleen maar groter en Napster groeide als nooit tevoren. Er waren ook artiesten die positief tegenover Napster stonden. Radiohead’ s album ‘Kid A’ was veel te experimenteel voor de radio en kreeg daarom weinig airplay. Vele miljoenen mensen wisten het albums ondanks te vinden, en Radiohead topte -nadat hij daadwerkelijk uitkwam- vanuit het niets in de Billboard top 200.

Dit is maar een voorbeeld van de vele stappen waar de platenmaatschappijen, naar mijn idee, te laks weerhoudend en absoluut niet pro-actief waren. In plaats van de dienst uiteindelijk af te sluiten en daarmee onrecht doen in de ogen van miljoenen potentiële klanten, konden ze beter om de tafel met de makers gaan zitten. Als er zoveel mensen geen albums maar singles willen, moet je daar als leverancier naar luisteren. Maar nee, de platenmaatschappijen zworen al het ‘nieuwe’ af en het moest en zou zo gaan zoals vroeger.

Gaandeweg de jaren werd duidelijk dat de grote Napster Community, niet weg te roeien was. Er werden nieuwe diensten gelanceerd, die gevaarlijker en succesvoller waren.
Ik noem Limewire, Kazaa, Morpheus en Bearshare.

De afgelopen jaren is er een veel groter probleem -voor de platenmaatschappijen- ontstaan namelijk Torrents. Torrents werken voornamelijk als Napster, alleen dan met hele albums of zelfs hele discografen in twintig minuten. Het feit dat de platenmaatschappijen de torrentboeren de rug toekeren en proberen te verdelgen, in plaats van een helpende hand en samen tot een (betaalde) oplossing komen. Dat getuigt van dezelfde terughoudendheid en dood-gestaar op oude manieren en gewoontes.

Gelukkig gaat het de laatste jaren wat beter, een voorbeeld van -voor mij goede- initiatieven:
- ‘Nokia Comes With Music’ Nokia komt bij elke (nieuwere) telefoon met een dienst waarbij je €10,- per maand betaalt. Van die 10 euro mag je onbeperkt muziek op je telefoon downloaden. Dit getuigt van een combinatie van lef en inzicht. De muziek zou er anders toch wel opgezet worden en via een illegale manier verkregen worden.
- Van een hele andere orde: Muse & MySpace. MySpace heeft geen lange toekomst meer, dat is duidelijk. Maar een maand geleden was er sprake van een unieke deal tussen MySpace en Muse. Muse nam een concert in volledige HD op, en zette hem vervolgens met een unieke deal compleet gratis op MySpace.
- Natuurlijk kan Spotify ook niet aan dit lijstje ontbreken.
Spotify is in mijn ogen ontzettend belangrijk en baanbrekend. Het lijkt de eerste stap te zijn die muziekmaatschappijen zetten, in de richting van de consument. Spotify in een notendop: Alle muziek(in ieder geval van de ‘major’ muziekmaatschappijen) overal tot je beschikking door middel van streaming en niet daadwerkelijk op je harde schijf. Er zijn genoeg manieren om bijvoorbeeld playlists te delen met ‘friends’ van onder andere Facebook. Ook worden er op diverse media links naar playlists gedeeld. Verder is de radio functie ook een functie waar nieuwe muziek mee ontdekt kan worden.

Mijn conclusie is dan ook dat de platenmaatschappijen nog wel een tijdje kunnen voortbestaan, maar dan moeten ze zich wel een stuk flexibeler opzetten, en kijken (en luisteren) naar wat de markt wil.

Age Versluis

Door Gastcolumnist 04-06-2010, 15:13